نقش رهبر ارکستر در اجرای موسیقی
اهمیت وجودی رهبر ارکستر در موسیقی و اجرای آن مانند عملکرد چسبها میماند که باعث میشود، قسمتهای مختلف ارکستر با هم هماهنگ و منسجم شوند. این رهبر میتواند نتهای موسیقی تنظیم شده توسط آهنگسازان را روح بخشیده و آن را زنده کند و یک موسیقی لذتبخش و روحنواز را تولید کند تا افراد و علاقهمندان را مجذوب خود کند. رهبر ارکستر چکاوک یکی از رهبران موفق ارکستر بزرگ ایران است که مجموعهای باشکوه را اداره میکند.
رهبر ارکستر کیست؟
یکی از زیباترین و میتوان گفت جذابترین کار یک موزیسین ماهر و حرفهای اجرا است. نکته مهمی که در مورد رهبران ارکستر و رهبر ارکستر چکاوک باید بدانید این است که بهصورت فوقالعاده در بخشهای مختلفی از موسیقی مهارت و اشراف دارند و با بهترین روش و با زبانی خاص میتوانند تمام نکات و اصول را به نوازندگان ارکستر در حال اجرا انتقال دهند. پس میتوان اینطور تعبیر کرد که رهبر ارکستر قلب یک مجموعه است که با تکان یک چوب به نام باتون خود میتواند تمپو و یا کیت را به نوازندگان خود انتقال داده و نشان دهد.
پس رهبر ارکستر فردی است که تمامی گروه نوازندهها و طرز اجرای آنها را رهبری میکند و به این هنر هدایت گروه و اجراکنندهها و خوانندهها رهبری ارکستر میگویند. این کار طوری انجام میشود که اندازه و درجه ساز هر کدام از نوازندهها با دیگر نوازندگان تطابق و هماهنگی داشته باشد.
وظایف رهبر ارکستر چیست؟
یک رهبر ارکستر تنها وظیفه تکاندادن چوب باتون در اجرا را به عهده ندارد تا فقط بتواند یک کنسرت بینقص را در صحنه اجرا کند، او باید سطح ارکستر خود را بالاتر ببرد و باید برنامههای هدفمند و طولانیمدت برای تربیتکردن افرادی بهعنوان رهبر ارکستر در ایران برای آینده تنظیم کند تا این افراد برای بالابردن سطح ارکستر ایرانی سعی و تلاش کنند.
رهبران ارکستر را میتوان بهنوعی مدیران ارکستر هم نامید و همه مدیران نحوه مدیریت خاص خود را دارند. از جمله رهبر ارکستر چکاوک که طی چندین سال رهبری توانسته ارکستر چکاوک را به یکی از بزرگترین ارکسترهای ایران تبدیل کند. از جمله وظایف رهبران ارکستر شامل موارد زیر است:
- تعیین زمان آغاز نوازندگی انواع سازها در مجموعه و گروه ارکستر
- مشخصکردن دینامیک موسیقی توسط دست چپ
- حفظکردن پارتیتور برای ادامهدادن در زمان اجراها
- انتخابکردن گروه نوازندگان در هر اجرا
- تذکردادن به اشتباهات در اجرا و حلکردن مشکلات تکنیکی و هماهنگی مجموعه نوازندگان
- منتقلکردن مفهوم و دستورات توسط حرکات سر به نوازندگان
- تعیین میزان ضرب با چوب باتون توسط اشکال خاص در فضا
- برنامهریزی برای اجرا و تمرین موسیقی
- هدایت و کنترل تمپوی موسیقی توسط ضرب میزان با دست راست
معرفی رهبر ارکستر چکاوک
رهبر مجموعه ارکستر چکاوک آقای رضا شایسته است که فارغالتحصیل در رشته مهندسی محیطزیست را دارد و در مورد تمامی اجزا موسیقی مهارت کامل و کافی را دارد. یکی از اعضای کانون نوازندگان و یکی از مدرسان خانه موسیقی در ایران است که دارای مدرک درجه ۲ هنری از وزارت ارشاد اسلامی بوده و در سال ۱۳۷۷ گروه بزرگ ارکستر چکاوک را تشکیل داده و میتوان گفت بنیانگذار ارکستر چکاوک آقای رضا شایسته است.
آقای شایسته مدیریت آموزشگاه موسیقی آوای چکاوک را هم بر عهده دارد و در ابتدای یادگیری موسیقی نزد استادان مشهوری چون منوچهر گودرزی، اسدالله ملک، حسن اعتمادی، همایون رحیمیان و ابراهیم لطفی موسیقیهای متنوعی را آموزش و یاد گرفته است. آقای رضا شایسته توانسته است که ارکستر چکاوک را با تلاشها و روشهایی تبدیل به بزرگترین ارکستر خصوصی و بسیار موفق در ایران کند و رهبر ارکستر چکاوک یکی از موفقترین رهبران به شمار میآید.
کلام آخر
باوجوداینکه آقای رضا شایسته رهبر ارکستر چکاوک مدیریت مجموعه آوای چکاوک را نیز به عهده دارد، در آموزش و یادگیری ویولن به هنرجوها هم بسیار فعال هستند. با دارابودن مجوز تدریس از وزارت فرهنگ و ارشاد آموزش این ساز زیبا را به شاگردان زیادی آموزش میدهند که میتوان گفت یکی از افتخارات این هنرمند بزرگ است. آموزشگاه آوای چکاوک یکی از بهترین گزینهها برای هنرجویان است.
