انواع مختلف ارکستر
شنیدن نام ارکستر برای هر فردی تداعیکردن سالنهای بزرگ با جمعیت بسیار زیاد است که نوازندگان زیادی که از انواع سازها را مینوازند. همچنین برای علاقهمندان به موسیقی یک معنا و مفهوم بسیار باشکوهی را تداعی میکند. ارکسترها یک اتفاق هیجانانگیز مهم هستند که میتوانند برای زمان طولانی مخاطب را به خود جذب و درگیر کنند. شرکت در یک ارکستر بزرگ میتواند بسیار هیجانانگیز و باشکوه باشد که البته باید دانست ارکستر چیست و چه میکند.
ارکستر چیست؟
یک گروه بزرگ و مجموعهای از افراد نوازنده که با استفاده از سازهای مختلفی قطعهای از موسیقی را در یکزمان مشخص زیر نظر یک مدیر و رهبر بهدرستی اجرا میکنند گویند. ارکسترها را نسبت بهقرار گرفتن نوع و تعداد سازهای موجود در آن اسمگذاری میکنند. یکی از آنها ارکستر بزرگ سمفونیک است که از بزرگترین ارکسترها بوده و به دلیل اینکه از همه مجموعههای سازهای موسیقیهای کلاسیک غربی در آن به کار میبرند به این نام نامیده میشوند.
انواع ارکستر کدام است؟
در بعضی از مواقع عنوانهایی که برای ارکسترها انتخاب میشود به نوع و سازهای بهکاررفته و استفاده شده در آنها مرتبط نبوده و فقط برای مشخصکردن ارکسترهای مختلف در یک شهر یا منطقه به کار میرود. به طور معمول سه نوع اصلی وجود دارد که شامل موارد زیر میشوند:
سمفونی
این مجموعه دارای ۵۰ تا ۱۰۰ نوازنده است. بیشترین تعداد نوازندهها را دارد و ژانرهای متنوعی از موسیقی مانند جاز و کلاسیک را مینوازند و دارای تعداد زیادی ساز مانند سازهای برنجی، کوبهای و زهی هستند که در بعضی از مواقع از پیانو و چنگ یا ارگ هم در این ارکسترها استفاده میشود.
مجلسی
این نوع ارکسترها معمولا از نوع بزرگ سمفونی کوچکتر بوده و از ۵۰ نوازنده هم کمتر برخوردار است. طبق تعداد اندکی نوازندگان که در هر قسمت از موسیقی هستند به جز در سازهای زهی که تعداد آنها طبق ارکسترسمفونیک است به روش جداگانه به اجرا میپردازند.
زهی
این ارکستر از کوچکترین ارکسترها به شمار میآید و تنها ۸ نفر نوازنده دارد که با افزایش ویولنها تعداد نوازندگان میتواند به ۱۸ نفر افزایش پیدا کند. ارکستر زهی طبق اسمی که دارد تنها سازهای زهی را مینوازند. در آن فقط به موسیقی ای پرداخته میشود که برای انواع سازهای زهی نوشته شده باشد که بیشتر در سبک کلاسیک و باروک هستند.
ارکستر سمفونیک تهران
یکی از قدیمیترین ارکسترهای در تهران ارکسترسمفونیک است که در سال ۱۳۱۲ آغاز به کارکرده و در ابتدا فقط چهار نوازنده داشته است. بعد از وقفهای که در کار آن پیش آمد در سال ۱۳۹۳ با رهبری علی رهبری دوباره شروع به کارکرد. طی اتفاقاتی که در رهبری آن بزرگ رخ داد در سال ۱۴۰۱ نصیر حیدریان بهعنوان رهبر ارکسترسمفونیک تهران برای یک سال رهبری را به عهده گرفت.
ارکستر بزرگ تهران
یکی دیگر از ارکسترهای پرافتخار و بزرگ در ایران ارکستر بزرگ چکاوک است که بزرگترین ارکستر خصوصی به شمار میرود و توسط فردی استاد و هنرمند به نام آقای رضا شایسته پایهگذاری شده است که رهبر آن بوده و حتی ویولن هم نواخته و تدریس میکند. ارکسترها میتوانند با گروههای کر هم همراه و همنوا شوند و یا حتی فقط از سازها تشکیل شوند. آهنگسازان موسیقیهایی را به وجود آوردند که برای اجراکردن آنها نیاز به تشکیل ارکسترهای بزرگ بود. ارکستر چکاوک در بیشتر جاها مانند تالار وحدت، صداوسیما و… اجراهای موفقی را داشته است.
در سال ۱۳۷۷ آغاز به کارکرده است و بیشتر نوازندگان آن را جوانان هنرمند بسیار علاقهمند و بااستعداد تشکیل دادهاند. هدایت و رهبری از اهمیت زیادی برخوردار است؛ زیرا رهبر ارکستر یعنی قلب آن دارای وظایف و نقشهای زیادی است و آنطور که به نظر میآید ساده و راحت نیست و از سختترین و پرمسئولیتترین مشاغل دنیا به شمار میآید.
کلام آخر
ارکستر بزرگ آوای چکاوک یک نمونه بزرگترین و موفقترین ارکستر خصوصی ایران است که در آموزشگاه بزرگ آوای چکاوک قرار دارد. هنرجویان این آموزشگاه میتوانند در این ارکستر شرکت کنند و اگر دارای خلاقیت و استعداد باشند میتوانند در آن به فعالیت بپردازند.
