موسیقی از صداهاي انتظام یافته تشکیل گردیده است و میدانیم که هر صدایی 4 خاصیت فیزیکی دیرند (کشش زمانی صدا)، نواك (زیروبمی صدا)، طینن (رنگ صدا) و دینامیک (شدت صدا) دارد. محسن حجاریان صدا را از لحاظ کارکرد ذهن انسان به دو بخش تقسیم میکند. هنگامی که صدایی را به عنوان مادهاي موسیقایی در ذهن استفاده میکنیم. توجه به نوع صدا، (تن) نامیده میشود و در غیر اینصورت فون.
عناصر تشکیل دهنده موسیقی عبارتند از دیرند، نواک، طنین و دینامیک
حجاریان با این توضیح موسیقی را استمرار تنها در زمان میداند. میدانیم که تمامی تنها از چهار خاصیتِ فیزیکیِ یک صدا که در بالا به آنها اشاره شد، برخوردارند و میدانیم که موسیقی از هر چهار ویژگی براي انتظام تنها استفاده میکند بنابراین هر تغییري در تنها با یک یا چند ویژگی از این چهار مورد سروکار دارد. دیرند تنها با ریتم (نسبت کشش زمانی تنها به یکدیگر) و تمپو (سرعت اجرایی ریتمها براساس نسبت تعداد در دقیقه) مشخص میشود و با انتظام دیرندها در دستههاي محدود متر اجرایی ریتمها تعیین میگردد که با علامت میزان نما نشان داده میشود. با این وصف ویژگی دیرند تنها سه عنصر موسیقایی را در خود دارد: ریتم، تمپو و متر.
نواك یا زیر و بمی تنها در پیوستاري نسبت به یکدیگر سنجیده میشوند و با چیدن آنها از بمترین تا زیرترین تنِ مورد استفاده در یک قطعه موسیقایی نردبان صوتی یا به عبارتی گام (البته گام را معمولاً به نربان صوتی که از یک صدا تا اکتا و بالاي آن ادامه بیابد اطلاق میکنند) قطعه را مشخص میکنند. چگونگی استفاده از این تنها در روند فراز و فرود موسیقی (نقش درجات، ملودي مدل) مد (فضاي صوتی، فرکانسی) را معرفی کرده و اجرايِ مدها با محوریت قرار دادنِ یک تن خاص تنالیته آن تعیین مینماید. پس ویژگی نواك دو عنصرِ مُد و تنالیته را در موسیقی معرفی میکند.
طینن یا رنگِ صوتی ویژگی فیزیکی است که به تعداد و دامنهي هارمونیکهايِ یک تن (ویا تنهای همزمان) مربوط میشود بنابراین هر عاملی که بتواند تغییري در تعداد و یا دامنه هارمونیکهاي صداي مورد نظر ایجاد کند، میتواند تغییرات طنینی را به همراه داشته باشد. تکنیکهایی که تغییراتی در طنین سازهای مختلف ایجاد میکنند و یا شیوههای تلفیق سازها در زیر مجموعه این ویژگی از تن قرار میگیرند.
