شاید شما هم در فیلمها بانوی زیبایی در حال نواختن یک ساز زهی بزرگ را دیده باشید. سازی خوش صدا و آرامش بخش که از مشهورترین سازهای ایران باستان به حساب میآید. نام این ساز هارپ یا چنگ است. اعتقاد بر این است که این ساز، سازی بسیار قدیمی بوده و دارای قدمتی چند هزارساله است. برخی زمان به وجود آمدن آن را 3 هزار سال قبل از میلاد میدانند. این ساز سالیان زیاد در بین تمدنهای مختلف رواج داشته و به مرور تغییر کرده و اصلاح شده تا به تنوع امروزی رسیده است. روی دیوار بسیاری از ساختمانهای باستانی مصر، تصویر نوازندگان چنگ نقاشی شده است. چنگ با 4 انگشت دست نواخته میشود و انواعی دارد که شامل سلتیک، سنتی، پدالی و ارکستری بوده و تفاوت آنها در اندازه و تعداد تارها میباشد.
چنگی که هنرجویان مبتدی با آن شروع به نواختن میکنند معمولا سلتیک است که کاملا با چنگ پدالی تفاوت دارد. در چنگ پدالی مکانیسم پیچیدهای وجود دارد که نوازنده با فشردن پا بر روی این پدالها قادر است نیم پردهها را بنوازد. این مکانیسم برای چنگ سلتیک به صورت حرکت دادن لورها صورت میپذیرد.
اگر از جمله علاقمندان نواختن چنگ باشید، شاید این برایتان رویایی دست نیافتنی باشد تا زمانی که در ذهن چنگهای پدالی بزرگ پر از تزئین و گران قیمت کنسرتی را تصور کنید. ولی خوب است بدانید حتی اگر هدف نهایی شما نواختن چنگ پدالی کنسرتی است، شاید بهتر باشد شما با چنگهای لور یا سلتیک شروع کنید. زیرا آنها کوچکتر و ارزان قیمتتر هستند و از همه مهمتر، آموزختن آنها سادهتر بوده که در نتیجه دستیافتنیتر خواهند بود. جالب آنکه اگر چنگ دارای لور نباشد باز هم امکان نواختن با آن وجود دارد اما مانند این است که پیانو فقط کلیدهای سفید داشته باشد.
سازی خوش صدا و آرامش بخش چنگ، از مشهورترین سازهای ایران باستان به حساب میآید.
چنگ سنتی نمونه قدیمی چنگ است که هر تار آن تنها قادر به نواختن یک نوت میباشد و همانطور که بالاتر اشاره شد، چیزی شبیه به پیانو با تنها کلاویههای سفید خواهد بود.
چنگ پدالی توسط فردی فرانسوی در قرن 19 میلادی ابداع شد و از آنجایی که در اکثر ارکستر سمفونیها استفاده میشود، به چنگ کنسرت معروف شده است.
هر چنگ یک کار هنری منحصر به فرد است و بر اساس نیازهای نوازنده ساخته میشود. همین امر سبب آن میگردد که هیچ دو چنگی همانند هم نبوده و صدایی متفاوت، هر چند اندک داشته باشند.
در مورد تاریخچه محبوبیت چنگ میتوان به دورهی قرون وسطی و رنسانس اشاره کرد که در آن زمان رواج زیادی در اروپا پیدا کرده بود.
چنگ برای قرنها به عنوان نماد سیاسی کشور ایرلند به کار برده شده است.
طولانی ترین زمان نواختن چنگ یا به عبارتی ماراتن چنگ، 25 ساعت و 34 دقیقه در آکادمیای در کالیفرنیا بوده است.
بزرگترین انسمبل چنگ در سال 2013 در فستیوالی در پاراگوئه برگزار شد که تعداد 420 نوازنده هارپ در آن شرکت داشتند.
