تمپو
تمپو يا داربوكا در واقع يك نوع ساز كوبه است كه در نقاط مختلفی از جمله استانهای جنوبی ايران، خاورميانه، شمال آفريقا، جنوب آسيا، اروپای شرقی، حاشيه خليج فارس ودريای عمان رواج دارد. اين ساز در مصر به طور ويژهای مورد توجه است. تمپو را بايد جز ممبرائوفونها يا پوست صداها دانست كه با ضربه زدن به پوست و ارتعاش آن آواهايي توليد میكند. در واقع ساختار تمپو به اين شكل است كه يك بدنه استوانهای شكل دارد و روی آن پوستی طبيعی يا مصنوعی قرار میگيرد. جنس بدنه سفالی و يا فلزی است. اين مورد قابل ذكر است كه تمپوهای سفالی قدمت بيشتری دارند و در مقايسه با تمپوهای فلزی صدای گرمتر و بهتری دارند. پوست مصنوعی تمپوها كه از پلاستيك و مواد شيميايی ساخته میشوند كه در برابر رطوبت مقاومت بالايی دارند. پوست مصنوعی، پوستهايي نظير پوست شفاف، پوست پاوربيت و پوست فيبررمو میباشد. در مقابل پوست طبيعی از جنس پوست ماهی و پوست بز میباشد. رايجترين نوع پوست، پوست شفاف است كه از جنس پلاستيك میباشد و بيشتر نوازندههای تمپو اين پوست را ترجيح میدهند. البته برای ساخت تمپوهای سفالی از پوست طبيعی استفاده میكنند.
جغرافيای اين ساز در داخل كشور شامل استانهای هرمزگان، خوزستان، كردستان، آذربايجان غربی و بوشهر میباشد. تمپو درمناطق مختلف داخلی با نامهای متفاوتی از جمله تيمپو، دمبو و دربونگه شناخته میشود. تمپو همانند دمام از مسیر دريا وارد فضای موسيقی ايرانی شد به همين جهت به قطعيت نمیتوان گفت كه اين ساز ايرانی است.
كاربرد اين ساز بيشتر در موسيقی محلی است به ويژه فرهنگ موسيقی جنوب ايران كه به آن موسيقی بندری نيز گفته میشود. البته در موسيقیهای تلفيقی نيز از اين ساز استفاده میكنند اما به اندازه موسيقی بندری نيست.
در نقاط جنوبی كشور به ويژه در بنادر و جزاير هرمزگان، تمپو با سازهایی همچون عود و نی انبان به علاوه آواز هم نوازی میكند البته در اين هم نوازی از يك ساز كوبهای ديگر هم استفاده میكنند.
علاوه بر اسامی گفته شده، تمپو با نامهای ديگری هم شناخته میشود كه از آن جمله میتوان به گابلت درام، چليس درام، تارابوكا، دبوكا، دومبك و تبلا اشاره کرد.
آموزش تمپو
در خصوص فراگيری تمپو يكی از سوالاتی كه مطرح میشود مدت زمان يادگيری تمپوست؟ در پاسخ به اين سوال بايد گفت نمیتوان زمان دقيقی را مشخص كرد و اين موضوع به عوامل مختلفی از جمله علاقه، زمانی كه هنرجو صرف میكند، تمرين و استعداد مرتبط است. در حالت كلی میتوان گفت هنرجويانی كه صرفا قصد دارند چند ريتم را به صورت محدود كار كنند چيزی حدود 6 تا يك سال زمان میبرد اما اگر هنرجويي قصد يادگيری حرفهای اين ساز را دارد به گونه ای كه بتواند در هم نوازیها مشاركت كند چيزی حدود يك تا دو سال زمان خواهد برد.
نكته بعدی كه در آموزش تمپو مطرح است تمرين مداوم و مستمر به علاوه گوش كردن به قطعات مختلف اين ساز است. در همه شاخههای هنری تمرين، نقش اصلی و اساسی دارد. اگر فردی استعداد بالايی داشته باشد اما تمرين مستمر و مداوم نداشته باشد قطعا در فراگيری اين ساز موفق نخواهد بود. در مقابل اگر فردی استعداد بالايی هم نداشته اما تمرين مداوم و مستمر داشته باشد قطعا در اين مسير موفق خواهد بود. گوش كردن به قطعات و كارهای بسيار متنوعی كه در اين زمينه وجود دارد، كمك بسيار زيادی به فهم دقيق ريتم ها خواهد كرد.
مسئله ديگری كه هر فردی در آموزش موسيقی بايد مدنظر قرار دهد، استاد است. در هر آموزشی، استاد نقش كليدی و اساسی دارد اما در زمينه هنر به علت گستردگی و دنيای خاصی كه دارد اين نقش پررنگتر است. در همين خصوص بايد گفت آكادمی موسيقی آوایچكاوك واقع در تهران پارس، سالهای متمادی است كه به آموزش تمپو پرداخته است و با بكارگيری اساتيد خبره، باتجربه و متعهد عملكرد درخشانی در زمينه آموزش تمپو داشته است.
