یادگیری ساز
موسیقی از جمله موضوعهای هنری است که برای آن توصیفهای زیادی وجود دارد. هر نوع سبکی از موسیقیها میتواند با موسیقیهای دیگر موازیسازی کند؛ زیرا میتوان قطعههایی از یک موسیقی را شنید که در آن چند ژانر موسیقی وجود دارد. قطعههای موسیقی طبق ویژگیهایی که در دوره زمانی، نوع ساز و نحوه اجرایی که دارند و حتی در ویژگی جغرافیایی، در یک سبک قرار دارند. همین تفاوت موجب شده سبکهای مختلفی از موسیقی در دنیا به وجود بیاید. در این مقاله توضیحاتی در مورد یک ساز با صدای دلنشین به نام چنگ رومی را ارائه میدهیم.
ساز لیر (Lyre) یا چنگ رومی
این ساز دارای نامهای مختلفی مانند شلیاق یا چنگ رومی است و گفته شده که اولینبار در اساطیر یونان و توسط هرمس ساخته شده است. نوازندههای یونانی آنهم اورفئوس بوده که از نوازندگان ماهر و زبردست بودند و از اساطیر یونان محسوب میشدند. این ساز از سازهای زهی زخمهای به شمار میرود. زخمه زدن توسط انگشت یا پیک صورت میگیرد و این ساز دارای اجزای مختلفی است.
این ساز قدمت بسیار زیادی دارد و مربوط به دوران ۳۰۰۰ تا ۳۳۰۰ سال پیش از میلاد است. آموزش چنگ و یا لیر تحولیافته سازی به نام کمان در زمان میانسنگی هستند که در ۶۰ هزار سال پیش نواخته میشد. این ساز بهتازگی در ایران هم طرفدار پیدا کرده و افراد اقدام به ساخت این ساز باکیفیت بالا و آموزش آن هستند. این ساز بسیار جذاب و خاص است و سبک و قابلحمل است.
به چه دلیل ساز چنگ رومی محبوب شده است؟
ساز لیر به دلیل عوامل مختلفی موردتوجه قرار گرفته است و در کشورهای دیگر هم یکی از سازهای مهم شناخته شده و مورداستفاده قرار میگیرد. این ساز به دلیل ساختار ویژهای که دارد با سازهای معمولی چنگ که بیشتر شناخته شده و نواخته میشوند، فرق دارد.
صدای این ساز موجب شده بیشتر نوازندگان به سمت آموزش و نواختن این ساز تمایل پیدا کنند. زیرا اگر فردی برای یکبار همصدای چنگ رومی را شنیده باشد، هیچ سازی را شبیه آن میتواند پیدا کند که این صدا را تولید کند. صدایی کمیاب و گیرا دارد که موجب افزایش علاقهمندان به این موسیقی شده است.
اجزای ساز چنگ رومی (لیر)
این ساز یک ساز باستانی است و ساز لیر هم تحولیافته ساز چنگ رومی است که دارای اجزا و قسمتهای مختلفی است. اجزای متفاوت این ساز شامل موارد زیر میشوند:
- این ساز دارای یک حفاظی است که صدا را تشدید میکند و این محفظه در ساز چنگ (هارپ) وجود ندارد.
- در کنار این حفاظت تشدید صدا دو بازو وجود دارد که توسط یک میله چوبی به هم وصل شده است.
- دارای یک خرک است.
- سیمهای موازی با صفحه روی حفاظت تشدیدکننده صدا وجود دارد که به میله چوبی در بالا وصل شده است.
تفاوتساز چنگ با ساز لیر در چیست؟
این دو ساز به هم شبیه هستند و در بعضی از قسمتهای اجزا سازنده آن تفاوتی وجود دارد. در چنگ، سیمها به طور مستقیم به بدنه خالی وصل شده است؛ ولی در ساز لیر سیمها از یک پل رد شده و موجب میشود که ارتعاش علت لرزش سیمها به سمت بدنه ساز هدایت شود؛ مانند ساز گیتار مدرن، ساز لیر را میتوان روی پاهای خود گذاشته و آن را نواخت؛ مانند کار با لپتاپ است، زیرا در همان اندازه است و از چنگهای پدال سلتیک کوچکتر است که روی زمین گذاشته میشوند. در مورد تعداد سیمها هر دو باهم فرق دارند. زیرا تعداد سیمهای لیر کمتر از چنگ است و گفته میشود، ابتدا دارای سه سیم بوده و بعدها هرمس با ۷ سیم آن را ساخته است و به همین دلیل ساز لیر تحولیافته چنگ است؛ زیرا میخواستند سازی شبیه چنگ را بسازند.
کلام آخر
ساز چنگ رومی یا لیر یکی از سازهای محبوب محسوب میشود که دارای صدای دلنشین حس منحصربهفرد است. با یادگیری این ساز زیبا میتوانید صدای دلنشین دیگری که خاص است را تجربه کنید. برای یادگیری انواع سازهای موسیقی میتوانید به بهترین آموزشگاه در تهران یعنی آوای چکاوک مراجعه کنید و از آموزشهای مفید توسط استادان مجرب لذت ببرید. این آموزشگاه دارای تمامی امکانات آموزشی و فضاهای مناسب برای تمرین و کار است.
