موسیقی محلی بوشهر
موسیقی این منطقه پر از هیجان و شور است و یکی از پرشورترین موسیقیهای کشور ما ایران است. این موسیقی محلی زیبا در هر منطقه با زبان آن محله رابطه مستقیم دارد. موسیقی محلی بوشهر در هر محل نسبت به محله دیگر با کمی تفاوت نواخته میشود که همین تفاوت باعث بهوجودآمدن سبکهای مختلف در این منطقه شده است.
تاریخچه موسیقی بوشهر
استان بوشهر یک فرهنگ خیلی قدیمی که قدمت آن حدود 2200 سال قبل از میلاد را مشخص کردند دارد. این استان مانند استانهای نزدیک خلیجفارس از کشورهای بیگانه بهخصوص آفریقا به این منطقه کوچ کردند. موسیقی محلی بوشهری تحتتأثیر موسیقی غربی هم قرار گرفته است. موسیقی در بوشهر آوازی است که این نوع به دو گروه تقسیم شده غیرمذهبی و مذهبی است.
آوازهای گروه اول در دشتستان تنگستان در مناطق دشتی که وطن اصلی این موسیقی است رواج دارد و شروه نامگرفته است. آوازهای معروف و رایج در بوشهر مثل دشتی محلی، سربانی، لری، دشتستانی بیدگانی و عناوین دیگر است. گروه دوم آوازهای مذهبی آوازهایی است که متر مشخص دارد و بیشتر کوتاه و اجمالی است که ملودی در این سبک صورت صدای طولانی تغییر شکل میدهد. این دو گروه از آوازها باهم همبستگی دارند.
سازهای موسیقی بوشهری و جنوبی
تعدادی از سازهای معروف این منطقه عبارتاند از سنج، دمام، بوق، نی، انبان، عود، نی جفتی، ساز لیوا بوشهری و دهل است. مسئله جالبی که در این منطقه وجود دارد این است که به هرکسی اجازه داده نمیشود که در هر منطقه از این سازها برای مراسمهای خاص استفاده کنند. سازهای کوبهای مثل تومبا و تمپو برای استفاده موسیقیهای شاد و ریتمدار جنوبی و بوشهری بسیار مورداستفاده قرار میگیرد.
ریشه این موسیقی
در جامعه فرهنگی بوشهر بیشترین اثر را موسیقی آفریقایی داشته است و البته چون این منطقه به مناطقی از استانهای لر هم نزدیک است موسیقی لری هم به موسیقی این منطقه راه پیدا کرده است. موسیقی محلی بوشهری ریشه و فرهنگ اصلی خود را دارا است ولی تحتتأثیر این دو منطقه قرار گرفته است. باید گفت موسیقی آفریقایی، بختیاری و بویراحمدی به موسیقی سنتی بوشهری نتوانسته غالب شود ولی تأثیر بسیاری داشته است. ساز دمام در بوشهر در اصل از سازهای آفریقایی است ولی در بوشهر به طور متفاوت از آنها نواخته میشود.
سبکهای موسیقی بوشهری
خیام خوانی
این موسیقی در محافل دوستانه بوشهریها بهخصوص در شبنشینی و گردهمایی آنها خوانده میشود. این موسیقی همراه با فلوت ویک ساز ضربی مثل تمبک و دایره اجرا میشود و شنوندگان هم دست میزنند. معروفترین موسیقی محلی بوشهری است که تکخوان آن را اجرا میکنند.
شروهخوانی
آوازی محزون و رسا که نوعی دوبیتی به زبان محلی اجرا میشود ویکی از انواع موسیقی لری است که در بوشهر و هرمزگان اجرا میشود. شروه یعنی صدا و نغمه آرام و بانگ است و این نوع موسیقی احترام ویژهای دارد.
شاهنامهخوانی
این هم سبکی دیگر از موسیقی این منطقه است که در محافل شبانه و ادب و فرهنگ با آواز برگزار میشود. امروزه این موسیقی زیاد دیده نمیشود و بهصورت تک یا چندنفری اجرا میشود و قومهای لر با ساز تال یا کمانچه محلی خرمآباد و با سبک خاص خود اجرا میشود.
نوحهخوانی
سبک از موسیقی که بسیار رواج دارد و در این منطقه یک موسیقی اصیل بهحساب میآید که در شهرهای مذهبی در ایام سوگواری خوانده میشود.
بیت خوانی
شکل دیگر از موسیقی محلی بوشهر محسوب میشود که معمولا در عزا و جشن عروسی اجرا میشود. این موسیقی بیشتر مختص به جوانان در آن منطقه است.
ساختار سازهای بوشهری
تعدادی از سازهای بوشهری کوبهای هستند که جزوه دستهای از سازهای اولیه بشر بهحساب میآید که از وسایلی بوده که خبررسانی درگذشته با آن انجام میشده است. مانند نی انبان و نی جفتی از این نوع سازها هستند. یکی دیگر از سازها بوق است که هنوز شکل اولیه خود را حفظ کرده است و نوعی شاخ گوزن است و در آفریقایی شمالی استفاده میشده است.
