روش کوک‌کردن ساز

از سرگرمی‌های موردعلاقه بیشتر افراد موسیقی است که موجب آرامش روح و جسم می‌شود و در هر مکان و محلی که باشید باتوجه‌به ابزارهای مختلفی که وجود دارد، می‌توانید موسیقی موردنظر خود را گوش کنید. موسیقی برای تکمیل‌شدن به ساز نیاز دارد، امروزه سازهای زیادی با سبک‌های متنوع وجود دارد. تار یکی از سازهای موردعلاقه بیشتر جوانان است که در این مقاله نحوه کوک‌کردن سیم تار آشنا می‌شویم که یکی از مشکلات افرادی است که با ساز تار فعالیت می‌کنند.

کوک کردن تار

بیشتر هنرجویان مبتدی در زمان کوک‌کردن تار دچار مشکل می‌شوند. زیرا به دلیل حساسیت گوشی‌ها، آگاه نبودن از روش درست چرخاندن گوشی کوک‌کردن سخت به نظر می‌آید. تار دارای شش سیم است که توسط گوشی و سیم‌گیر به ساز وصل شده است. سیم‌های تار به روش دوتایی نواخته می‌شود؛ یعنی دو سیم در بالا، دو سیم در پایین و دو سیم در وسط که توسط انگشت گذاری نواخته می‌شوند. قوانین کوک‌کردن این سیم‌ها با هم یکی است به جز دو سیم بالا که صدای بم دارد و متفاوت کوک می‌شود.

می‌توان گفت ساز تار دارای کوک‌های مختلفی است که برای اجرا در دستگاه‌های مختلف موسیقی ایرانی به کار گرفته می‌شود و در یادگیری و آموزش تار اهمیت دارد. بعضی از این کوک‌هایی که در تار انجام می‌شود پایه و کوک اصلی هستند و توانایی اجرا در بیشتر دستگاه‌ها را دارند. نوع کوک استانداردی که معمولا به تمام هنرجویان آموزش داده می‌شود برای سیم‌های اول تا ششم یعنی از پایین‌به‌بالا و به ترتیب دو، دو، سل، سل، دو، دو صورت می‌گیرد که دارای نشانه‌های انگلیسی مانند G،C هستند.

دلایل خارج شدن تار از کوک چیست؟

از کارهای سختی که هنرجویان علاقه‌مند به ساز تار انجام می‌دهند نحوه کوک‌کردن سیم تارساز است. البته از کارهای اصلی در نوازندگی محسوب می‌شود. گاهی به چند دلیل ساز تار از کوک خارج می‌شود که به آن اشاره می‌کنیم. دلایل خارج‌شدن کوک سیم تار عبارت‌اند از:

پوست تار

پوست تار در صدای ساز بسیار نقش مهمی دارد. پوست‌های طبیعی که در ساز استفاده می‌شوند بیشتر اوقات با تغییر دما و رطوبت و خشکی هوا باز یا جمع می‌شوند که این تغییر موجب بالا و پایین شدن خرک می‌شود و در نتیجه تار از کوک خارج می‌شود که نکته بسیار مهمی است. البته پوست‌های مصنوعی این مشکل را ندارند؛ ولی در عوض صدای دلنشینی تولید نمی‌کنند.

گوشی‌ها و سرپنجه

ضعیف‌بودن گوشی در نگهداری کوک تار اهمیت دارد. زیرا در بعضی از مواقع هنرجویان موجب ایجاد مشکل در گوشی‌ها می‌شوند. یعنی برای جلوگیری از خالی‌کردن کوک، گوشی‌ها را به‌طرف سرپنجه فشار می‌دهند که موجب خراب‌شدن گوشی شده و سرپنجه باز می‌شود و سوراخ‌های گوشی هم باز می‌شوند و تار کوک را نمی‌تواند نگه دارد.

سیم‌ها

به جز نوع سیم تار که باید باکیفیت باشد گره سیم‌ها در قسمت سیم‌گیر باید بادقت و مهارت زده شود. اگر بدون دقت و توجه گره‌زده شود تار مرتب کوک را باز می‌کند و نیاز به کوک‌کردن دوباره پیدا می‌کند.

روش کوک‌کردن

مشکل مهم‌تر همان نحوه کوک‌کردن سیم تار است که باید با درستی و مهارت انجام شود و بسیار اهمیت دارد.

کوک‌کردن سیم تار با اپلیکیشن یا تیونر چگونه است؟

بعد از اینکه با دلایل به‌هم‌ریختن کوک تار آشنا شدید نحوه کوک‌کردن سیم تار را با روش ساده توضیح می‌دهیم. روش آسان با استفاده‌کردن از دستگاهی به نام تیونر یا اپلیکیشن که روی موبایل می‌توان نصب کرد. ابتدا باید دستگاه تیونر را تهیه کرده که از لوازم مهم و ضروری برای نوازندگان محسوب می‌شود. می‌توان از اپلیکیشن‌های تیونر موبایل که همان کار دستگاه تیونر انجام می‌دهد هم استفاده کرد.

البته اپلیکیشن‌های مختلفی برای کوک‌کردن وجود دارند. دستگاه تیونر یا حتی اپلیکیشن تیونر بعد از شنیدن صدای ساز فرکانس مشخص نت صدا را نشان می‌دهد. ابتدا برای کارکردن با دستگاه باید آن را روشن اپلیکیشن را در موبایل باز کرد. در قسمت تنظیمات دستگاه فرکانس را روی ۴۰۰ هرتز بگذارید که فرکانس استاندارد است.

پیام آخر

نحوه کوک‌کردن سیم تار از روش‌ها و تکنیک‌های مهمی است که هر نوازنده تار باید با آن آشنا باشد و با دلایل خارج‌شدن ساز از کوک هم آشنایی داشته باشد. تمامی این سبک‌ها در آموزشگاه آوای چکاوک به هنرجویان آموزش داده می‌شود.