صفر تا صد انواع دستهبندی سازها
موسیقی، به عنوان یکی از اشکال هنری، از دیرباز در جوامع انسانی جایگاه ویژهای داشته است. سازهای موسیقی، ابزاری هستند که ما را به دنیای شگفتانگیز صداها و نواها میبرند. این سازها به دلیل تنوع و گستردگی خود، به دستههای مختلفی تقسیم میشوند. در این محتوا از آوای چکاوک به بررسی انواع دستهبندی سازها خواهیم پرداخت.
سازهای زهی: هنر ارتعاش
سازهای زهی یکی از قدیمیترین و محبوبترین دستهها در دنیای موسیقی به شمار میروند. این سازها از رشتههای باریکی به نام زه تشکیل شدهاند که به وسیله کوبیدن، کشیدن یا ضربه زدن به ارتعاش درمیآیند.
زهها به عنوان اجزای اصلی سازهای زهی، با توجه به جنس، طول و ضخامت خود، تأثیر زیادی بر صدای تولیدی دارند. این سازها در انواع مختلفی همچون گیتار، ویولن و سنتور مورد استفاده قرار میگیرند و هر یک ویژگیهای خاص خود را دارند. از سازهای زهی در انواع مختلف موسیقی، از کلاسیک تا پاپ و فولکلور استفاده میشود. این سازها توانایی تولید ملودیهای زیبا و احساسی را دارند و نوازندگان میتوانند با تکنیکهای مختلف، احساسات عمیقتری را منتقل کنند.
سازهای بادی
سازهای بادی به دو دسته اصلی تقسیم میشوند: بادی چوبی و بادی برنجی. این سازها صدا را از طریق ارتعاش هوا در درون لولهها تولید میکنند. در ادامه به بررسی هر یک از این دستهها میپردازیم:
- بادی چوبی: این دسته از سازها عموماً از چوب ساخته شدهاند و با دمیدن هوا به داخل لوله، صدا تولید میکنند. فلوت، کلارینت و ابوا نمونههایی از این سازها هستند. صدای این سازها معمولاً نرم و دلنشین است و در انواع مختلف موسیقی کاربرد دارد.
- بادی برنجی: این سازها معمولاً از آلیاژهای برنج ساخته میشوند و به دلیل طراحی خاص خود، صدای رسا و قویتری دارند. ترومپت، ترومبون و توبا از جمله سازهای بادی برنجی هستند. این سازها معمولاً در موسیقی جاز و کلاسیک بیشتر مورد استفاده قرار میگیرند و توانایی تولید نواهای بلند و شفاف را دارند.
سازهای کوبهای: ریتم زندگی
سازهای کوبهای به دو دسته ملودیک و ریتمیک تقسیم میشوند. این سازها معمولاً برای ایجاد ریتم در موسیقی استفاده میشوند و میتوانند صداهای متنوعی تولید کنند.
- ملودیک: این سازها مانند ماریمبا و گلوکنشپیل قادر به تولید نتهای ملودیک هستند و معمولاً در گروههای موسیقی مختلف و به عنوان سازهای اصلی در برخی سبکها مورد استفاده قرار میگیرند.
- ریتمیک: درامز، کنگا و بنگو نمونههایی از سازهای کوبهای ریتمیک هستند. این سازها عمدتاً برای ایجاد ضرب و ریتم در موسیقی کاربرد دارند و نقش بسیار مهمی در تنظیم فضا و انرژی موسیقی ایفا میکنند.
سازهای الکترونیک: دنیای نوین صدا
با پیشرفت تکنولوژی، سازهای الکترونیک به دنیای موسیقی افزوده شدند. این سازها میتوانند صداهای متنوع و مصنوعی تولید کنند که در سازهای آکوستیک یافت نمیشوند. به بررسی این دسته میپردازیم:
- سینتیسایزرها: این سازها به نوازنده این امکان را میدهند که صداهای مختلفی را تولید کند و از آنها در ترکیب با دیگر سازها استفاده کند. سینتیسایزرها به عنوان ابزاری کلیدی در موسیقی الکترونیک و پاپ شناخته میشوند.
- کیبوردهای الکترونیک: این سازها به نوازندگان این امکان را میدهند که به سادگی و با استفاده از تکنیکهای مختلف، صداهای دلخواه را تولید کنند. کیبوردها در انواع مختلف موسیقی کاربرد دارند و به دلیل تنوع صدا، محبوبیت زیادی دارند.
دستهبندی بر اساس سیستم هورنبوستل-زاکس
سیستم هورنبوستل-زاکس یکی از جامعترین و دقیقترین روشهای طبقهبندی سازهای موسیقی است. این سیستم سازها را بر اساس ویژگیهای ساختاری و نوع ارتعاش صدا به پنج دسته اصلی تقسیم میکند:
- ایدیوفونها: این دسته شامل سازهایی است که بدنه خود ساز به طور مستقیم صدا تولید میکند. مثالهایی از این سازها شامل زنگها، سازهای کوبهای و … هستند.
- ممبرانوفونها: این سازها صدا را از طریق ارتعاش یک غشا یا پوست تولید میکنند. درام و بنگو نمونههایی از این دستهاند.
- کوردوفونها: سازهایی که صدا را از طریق زهها تولید میکنند. این دسته شامل گیتار، ویولن و … است.
- ایروفونها: این سازها صدا را از طریق ارتعاش هوا تولید میکنند. این دسته شامل سازهایی مانند فلوت و کلارینت است.
- الکتروفونها: این دسته شامل سازهایی است که صدا به وسیله برق تولید میشود. سینتیسایزرها و کیبوردهای الکترونیک در این دسته قرار میگیرند.
نتیجهگیری
آشنایی با انواع دستهبندی سازها به نوازندگان و هنرجویان کمک میکند تا با دیدی بازتر و آگاهانهتر به یادگیری موسیقی بپردازند. این دانش نه تنها درک عمیقتری از ساختار و عملکرد سازها به افراد میدهد، بلکه به آنها این امکان را میدهد که با فهم بهتری از سنتها و فرهنگهای مختلف، به عنوان نوازنده یا شنونده در دنیای موسیقی مشارکت داشته باشند. در نهایت، سازهای موسیقی به عنوان وسیلهای برای ابراز احساسات و ارتباط با دیگران، نقش بسزایی در زندگی انسانها ایفا میکنند و دنیای موسیقی را به یک تجربه جذاب و دلنشین تبدیل میکنند. در این راستا با بهترین آموزشگاه موسیقی تهرانپارس در تماس باشید.