برخی از پژوهشگران پیرامون واژه موسیقی معتقدند، کلمه موسیقی که امروزه به قاف مکسور و یای ساکن در آخر، تلفظ میشود، در اصل به قاف و الف مقصوره است و از یونانیان گرفته شده است، ولی تلفظ معمول آن، لفظی یونانی است. موسیقی، موزیک، مشتق از کلمه یونانی موز، نام یکی از نٌه فرشته آپولون، خدای موسیقی و هنرهای زیبا است.
بسیاری از صاحبنظران فیثاغورث نخستین کسی است که موسیقی را اختراع کرد. افلاطون موسیقی را چنین تعریف کرده که موسیقی یک ناموس اخلاقی است که روح به جهانیان و بال به تفکر و جهش به تصور و ربایش به غم و شادی و حیات به همه چیز میبخشد. جوهر نظمی است که خود برقرار میکند و تعالی آن به سوی هر چیزی است که نیک و درست و زیباست و با اینکه نامریی است، شکلی خیره کننده، هوس انگیز و جاودان است.
ارسطو فیلسوف بزرگ یونانی، در اثبات هنر بودن موسیقی آن را یکی از شعب ریاضی میداند. زیرا عنصر اصلی موسیقی صوت زیر و بمی اصوات است که در اثر نسبتهای ریاضی پیدا میشود. از طرف دیگر، چون تمام قواعد موسیقی مانند ریاضی، مسلم و بدون تغییر نیست و ذوق و قریحه سازنده و نوازنده هم در آن دخالت تام دارد، پس میتوان آن را هنر نامید.
برخی از فیلسوفان بزرگ ایرانی هم که تحت تأثیر آراء و عقاید فلاسفه یونانی بودهاند، در باب موسیقی نظراتی دادهاند. ابن سینا، دانشمند ایرانی در علم موسیقی جزوی است از بدن انسان که میکردد از دل و سینه تا ناف، گاه بالا میرود و گاه پایین دل میآید. از اول هر ماه تا سلخ آن، هر روز در عضوی باشد از اعضای رییسه و همواره سیار است.
فیلسوفان و عارفان بسیاری در سطح جهان، موسیقی را در قالب کلمات تعریف کردهاند
ابونصر فارابی هم از دیگر فیلسوفان مشهوری است که در علم موسیقی صاحب نظر بوده است. او در علم موسیقی میگوید: «موسیقی علم شناسایی الحان است و شامل دو علم موسیقی عملی و موسیقی است.
در کنار فلاسفه و اندیشمندان، شاعرانی بزرگ وجود دارند که با موسیقی به صورت علمی و عملی آشنا بودهاند و موسیقی و اصلاحات آن، از گذشتههای دور تا به امروز، دستمایهای قوی برای خلق مضامین و معانی بدیع در نزد آنان بوده است. عبدالرحمن جامی یکی از شاعرانی است که با علوم دقیق موسیقایی، آشنایی داشته و معتقد است که موسیقی در اصطلاحات علمی جای دارد که برای ساخت آن به علمی کامل اشراف داشت.
