درباره ساز پن فلوت
پن فلوت از خانواده سازهای بادی محسوب میشود که شامل تعدادی لوله است که بهصورت مرتب و ردیف کنار هم چیده شده است. اندازه این لولههای باهم دیگر متفاوت هستند و برای تولید صدا باید درون لولهها دمید. ساز پن فلوت (pan flute) معمولا از 4 تا 18 عدد لوله درست میشود که از سایز بزرگتر تا کوچکتر کنار هم قرار میگیرند. یک طرف این لولهها بسته شده و میتوان گفت این ساز نوع پیشرفته ساز سیرینکس یکی از قدیمیترین ساز در یونان باستان است.
انواع ساز پن فلوت
پن فلوت یا همان پن پایپ از نام خدای طبیعت در یونان به نام پن انتخاب شده است و از جنسهای مختلفی همچون فلزی، گلی، چوبی و پلاستیک هم ساخته میشوند. روی لولهها در قسمت بالای پن فلوت دمیده میشود وهر کدام از لولهها نت مختلفی را به صدا در میآورند. نوع مختلفی از این سازها وجود دارد مانند:
- آنترا – این ساز 13 عدد لوله بامبو در کنار هم درست شده که این لولهها کمی خمیده هستند. هرکدام از این 13 لوله نت مخصوصی را تولید میکنند.
- پان فلوت نای – طراحی این فلوت چرخشی وبی نظیر است و لولههای منحنی که کنار هم قرار دارند طیف بسیاری از صداها را تولید میکنند. نوازنده برای اینکه بتواند از تمام لولهها استفاده کند باید سرخود را بچرخاند که با این کار و حرکت فک خود و دمیدن به لولهها صدا تولید میکند
- فلوت سیکا – این هم نوعی پن فلوت است که از 13 لوله تشکیل شده و از چوب بامبو استو ساخته میشود. این ساز به طریقی است که آن را دونفره باید نواخت.
تاریخچه ساز پن فلوت
سیرینکس، نوعی ساز بوده که در مدتهای زیادی بین قومهای مختلف مانند آمریکای جنوبی رونق داشته است. یکی از سازهای معروف و دستساز بوده است که مردم خود این سازها را میساختند و مینواختند که در زمانی که اجرای موسیقی فولکلوریک مورداستفاده قرار میگرفته رونق پیدا کرده است. مشخص نیست که اولینبار چه کسی این ساز را ساخته بوده ولی از سازهایی مانند ارگ بادی و هارمونیکا جدا بوده است.
نام این ساز را از مجسمهای که گفته میشود خدای پن بوده و این ساز را در دست داشته است گرفتهاند چون که فلوت سازی بوده که پن به آن علاقه داشته و خدایی بوده که پشتیبان چوپانها و گلهها در یونان بوده است. دلیل نامگذاری این ساز هم این بوده است در اساطیر یونان، امریکای جنوبی و اروپای شرق بسیار طرفدار دارد. از انواع پن فلوت را در قارههای دیگر هم میتوان پیدا کرد بهخاطر سادگی زیادی که دارد نوعی از باستانیترین سازها به شمار میرود.
طرز ساخت و جنس ساز پن فلوت
همانطور که اشاره شد پن فلوتها از یک تعداد لولههایی با سایزهای مختلف که کنار هم بهصورت مرتب قرار گرفتهاند ساخته شده است. این لولهها ازیکطرف بسته هستند و با دمیدن به هرکدام ازلولهها صدای خاصی تولید میشود. هر نت یک اکتا و بمتر از نتهای شبیه خود را تولید میکنند. ساختار این ساز طوری است که نوازنده بهراحتی میتواند بدون استفاده از حرکت و انگشت گذاری ازیکطرف لوله بهطرف دیگر لولهها حرکت کرده و کوک ساز را عوض میکند.
این پن فلوتها معمولا از چوب بامبو یا نی ساخته میشوند. ممکن است در ساختن این سازها از موادهای مختلف دیگر مانند: فلز، پلاستیک، چوب و یا عاج هم استفاده کرد. برای اینکه زیروبم صدای این ساز را تولید کنند زمان زیادی صرف شده است ونمی توان گفت که کدام کشور یا قوم و قبیلهای توانسته اولینبار این ساز را بسازد. چون آثار مختلفی از ساز پن فلوت در اکثر نقاط دنیا بهدستآمده است.
کلام آخر
اگر با توضیحات در مورد این ساز علاقهمند به یادگیری این ساز زیبا شدید به شما آموزشگاه آوای چکاوک که یکی از بهترین مجموعههای آموزشی است که با وجود استادان ماهر و باتجربه کاری بالا میتوانید این ساز را با تمام اصول یاد بگیرید.
