مقایسه سازهای زهی ایرانی و غربی
انتخاب یک ساز مناسب برای نواختن موسیقی در بین دنیایی از سازهای موسیقی کار بسیار سختی است. در دنیایی موسیقی، سازهای بسیاری با اندازههای مختلف، صداهای گوناگون، درجه سختی و آسونی وجود دارد که با شناخت آنها بهتر میتوانید ساز مورد علاقه خود را انتخاب کنید. در این محتوا از آوای چکاوک به مقایسه سازهای زهی ایرانی و غربی، تفاوتها و شباهتها میپردازیم.
مقایسه سازهای زهی ایرانی و غربی
سازها به دو دسته سازهای ایرانی و غربی تقسیم میشوند که این تقسیم بندی به سبک موسیقی، توان اجرایی و قابلیتهای ساز مربوط میشود. بعضی از سازههای مانند ویولن به دلیل توانایی در اجرای موسیقی کلاسیک و موسیقی سنتی در هر دو دسته قرار میگیرد. در ادامه به مقایسه سازهای زهی ایرانی و غربی میپردازیم.
سازهای زهی ایرانی
هر منطقه جغرافیایی در جهان با توجه به فرهنگ، آداب و رسوم و نوع متریال به کار رفته در ساخت سازه آن منطقه، سازهای مختص خود را دارند. از جمله سازهای زهی ایرانی میتوان به تار، سه تار، سنتور و … اشاره کرد.
ساز تار
ساز تار یک ساز سنتی ایران است که جز خانواده زهی زخمهای میباشد. برای نواختن این سازه از مضراب استفاده میشود. در ساخت تار از پوست، استخوان، روده حيوان، چوب و فلز به کار میرود. این ساز شبیه گلابی است که یک دستهی بلند و گوشیهایی برای کوک و محکم کردن سیمها دارد. گستره صوتی این ساز از C2 تا A5 است و ۶ سیم دارد.
ساز سه تار
این ساز یکی از سازهای سنتی ایران است که مانند تار جز خانواده زهی زخمهای است و برای نواختن آن از مضراب استفاده میشود. برای ساخت سه تار هم از متریال تار استفاده میشود، با این تفاوت که اندازه سه تار کوچکتر و دستهی این کوتاهتر است و ۴ سیم دارد. این دو ساز به وفور در بداهه نوازی موسیقی اصیل ایرانی استفاده میشود. گستره صوتی سه تار نیز مانند تار از C 2 تا A5 است و ۲۸ پرده دارد که براساس نیاز موسیقی قابل جابجایی است.
ساز سنتور
سنتور یکی از قدیمیترین سازهای ایران است که صدای ظریف و پراحساس را تولید میکند. این ساز جلوهگر فرهنگ و هنر ایران میباشد که در بین جوامع بین المللی جایگاه و ارزش ویژهای دارد. سنتور را با چوب درختان تبریزی و گردو میسازند و برای نواختن آن از مضراب استفاده میشود. سیم های این ساز ۱۲ ردیف ۲ تایی است. گستره صوتی این ساز از F3 تا F7 است. این ساز جزء سازهای زهی کوبهای است و در بداهه نوازی استفاده میشود.
سازهای زهی غربی
سازهای زهی غربی عمدتا برای نت نگاری و اجرا در تئوری موسیقی کلاسیک استفاده میشود.
ساز گیتار
یکی از محبوبترین سازهای حال حاضر، گیتار میباشد. گیتار جز خانواده سازهای زهی زخمهای است و برای نواختن آن از یک پیک استفاده میشود که بین انگشتان قرار میگیرد. برای ساخت بدنه و دسته گیتار از چوب درختان استفاده میشود و از سیمهای فلزی و پلاستیک ساخته میشود. گیتار به سه دسته تقسیم میشود:
- گیتار کلاسیک
- گیتار آکوستیک
- گیتار الکتریک و بیس
گیتار کلاسیک کوچکتر از گیتار آکوستیک است و سه سیم آن از جنس پلاستیک و ۳ سیم دیگر آن از جنس فلز است. از گیتار کلاسیک برای اجرای قطعات پاپ و کلاسیک استفاده میشود. اما در گیتار آکوستیک تمام سیم ها از جنس فلز است و سایز کاسه آن بزرگتر است و صدای حجیمتری را تولید میکند.
این ساز بیشتر در سبکهای بلوز و جز استفاده میشود. در گیتار بیس و الکتریک نیازی به کاسه صدا نیست و صدا از طریق سیم به تقویت کننده منتقل میشود و با بلندگو پخش میشود. از این گیتار برای سبکهای راک، متال و بلوز استفاده میشود.
ساز ویولن
یکی از قدیمیترین سازهای زهی دنیا، ساز ویولن است. ویولن به دلیل نداشتن پرده بندی، یک ساز با درجه سختی زیاد برای آموزش است و مبتدی در ابتدا صدای ژوست و کوک نمیتواند ارائه دهد. ویولن یک ساز زهی آرشهای است که با یک کمان نواخته میشود. آرشهای این ساز از جنس موی اسب است که با کشیدن روی سیمها، نتها را به صدا درمیآورد. گستره صوتی این ساز معادل ۳.۵ اکتاو است که برای اجرای قطعات موسیقی در سبکهای متعدد مناسب است.
سخن پایانی
سازها به دو دسته ایرانی و غربی تقسیم میشود که هر کدام با توجه به محدوده صوتی در سبکهای مختلف استفاده میشوند. همه سازهای زهی سیم دار هستند اما تعداد، جنس سیمها و اندازه سازها باعث تولید صدا در گسترهای مختلف میشود. جهت اطلاعات بیشتر با بهترین آموزشگاه موسیقی تهران در تماس باشید.
