کشف آلات موسیقی و تصاویری از نواختن ساز بر روی مهرها، نقش برجسته و تندیسها مبین قدمت موسیقی در این سرزمین است. اما در ادوار اسلامی بالاخص عصر صفوی به سبب رونق و توجه بیش از پیش به هنرهای تصویری همانند نگارگری و فرش، انعکاس سازهای گوناگون و نوازندگانش از نقش برجستهها تغییر و بر روی هنرهایی از این قبیل نقش میبندد. همچنین جنبه نظری موسیقی به دلایل گوناگونی همانند عدم توجه نوازندگان به جنبههای نظری موسیقی و اکتفا به نواختن ساز و توجه به وجههای عملی کاهش مییابد.
آموزشگاه موسیقی آوای چکاوک یکی از بهترین آموزشگاه موسیقی در شرق تهران است.
از این رو بسیاری از کارشناسان و محققان عرصه موسیقی در سالهای اخیر با بررسی تصاویر موجود در هنرهای تصویری مذکور به شناسایی سازهای رایج و جایگاه آنها در این دوره میپردازند که در اصطلاح به آن علم تصویر نگاری و تصویر شناسی (iconology) اطلاق میشود.
فرش که از هنرهای برجسته تصویری عصر صفوی به شمار میآید، در برخی از طرحها به جایگاهی جهت انعکاس آلات موسیقی و نوازندگان آنان بدیل شده است. البته انعکاس موسیقی در فرش در قیاس با سایر هنرهای تصویری محدودتر و پردازش به جزئیات و تزئینات بر روی سازها کمتر صورت گرفته است در قسمتهای مختلفی از فرشهای بزمهایی نشان داده شده است که در آن فرشتگان، مطربان و یا افراد گوناگونی در حال نواختن ساز هستند. از جمله این سازها تنبور است. تنبور سازی با دستهای بلند و کاسهای کوچک است که از شباهت بسیاری با سه تار برخوردار است. اما از آنجایی که در رسائل موسیقی دوران صفوی نظیر رساله صدرالدین محمد و امیرخان گرچی که از رسائل قابل استناد این دوره به شمار میآید، سخنی از سه تار به میان نیامده و تنها نام تنبور به عنوان ساز رایج مطرح شده است.
فرش یکی از جلوههای بصری موسیقی است
به طور کلی در فرشهایی با طرح گرفت و گیر، تصاویر نواختن ساز مرسوم بوده است. کاربرد نواختن ساز در چنین فرشهایی میتواند اشاره و تأثیری از شکل رایج شکار شاهانه در عصر صفوی باشد که غالباً با تشریفات عظیم، مراسم بزم و رزم همراه بوده است. لذا حضور و انعکاس نوازندگان در فرشهایی با محوریت شکار ممکن است بازتاب و مصداقی از این مراسم و شکل رایج آن در عصر صفوی باشد.
اما با توجه به آن که طرح گرفت و گیر و شکارگاه از مفاهیم نمادین و عرفانی برخوردار است و به مفاهیم خیر و شر و مواردی از این قبیل اشاره دارد. کاربرد موسیقی آن هم به شکلی محصور از محیط پیرامون و یا به دست نوازندگان پریسان و یا فاقد چهره پردازی در فضایی مملو از گلهای تجریدی میتواند به مفاهیم نمادین، عرفانی و جهان ورای عالم خاکی اشاره داشته باشد.
کشف آلات موسیقی و تصاویری از نواختن ساز بر روی مهرها، نقش برجسته و تندیسهای عهد باستان مبین قدمت موسیقی در این سرزمین است. اما در ادوار اسلامی بالاخص عصر صفوی به سبب رونق و توجه بیش از پیش به هنرهای تصویری همانند نگارگری و فرش، انعکاس سازهای گوناگون و نوازندگانش از نقش برجستهها تغییر و بر روی هنرهایی از این قبیل نقش میبندد. همچنین جنبه نظری موسیقی به دلایل گوناگونی همانند عدم توجه نوازندگان به جنبههای نظری موسیقی و اکتفا به نواختن ساز و توجه به وجههای عملی کاهش مییابد.
آموزشگاه موسیقی آوای چکاوک یکی از بهترین آموزشگاه موسیقی در شرق تهران است.
از این رو بسیاری از کارشناسان و محققان عرصه موسیقی در سالهای اخیر با بررسی تصاویر موجود در هنرهای تصویری مذکور به شناسایی سازهای رایج و جایگاه آنها در این دوره میپردازند که در اصطلاح به آن علم تصویر نگاری و تصویر شناسی (iconology) اطلاق میشود.
فرش که از هنرهای برجسته تصویری عصر صفوی به شمار میآید، در برخی از طرحها به جایگاهی جهت انعکاس آلات موسیقی و نوازندگان آنان بدیل شده است. البته انعکاس موسیقی در فرش در قیاس با سایر هنرهای تصویری محدودتر و پردازش به جزئیات و تزئینات بر روی سازها کمتر صورت گرفته است در قسمتهای مختلفی از فرشهای بزمهایی نشان داده شده است که در آن فرشتگان، مطربان و یا افراد گوناگونی در حال نواختن ساز هستند. از جمله این سازها تنبور است. تنبور سازی با دستهای بلند و کاسهای کوچک است که از شباهت بسیاری با سه تار برخوردار است. اما از آنجایی که در رسائل موسیقی دوران صفوی نظیر رساله صدرالدین محمد و امیرخان گرچی که از رسائل قابل استناد این دوره به شمار میآید، سخنی از سه تار به میان نیامده و تنها نام تنبور به عنوان ساز رایج مطرح شده است.
فرش یکی از جلوههای بصری موسیقی است
به طور کلی در فرشهایی با طرح گرفت و گیر، تصاویر نواختن ساز مرسوم بوده است. کاربرد نواختن ساز در چنین فرشهایی میتواند اشاره و تأثیری از شکل رایج شکار شاهانه در عصر صفوی باشد که غالباً با تشریفات عظیم، مراسم بزم و رزم همراه بوده است. لذا حضور و انعکاس نوازندگان در فرشهایی با محوریت شکار ممکن است بازتاب و مصداقی از این مراسم و شکل رایج آن در عصر صفوی باشد.
اما با توجه به آن که طرح گرفت و گیر و شکارگاه از مفاهیم نمادین و عرفانی برخوردار است و به مفاهیم خیر و شر و مواردی از این قبیل اشاره دارد. کاربرد موسیقی آن هم به شکلی محصور از محیط پیرامون و یا به دست نوازندگان پریسان و یا فاقد چهره پردازی در فضایی مملو از گلهای تجریدی میتواند به مفاهیم نمادین، عرفانی و جهان ورای عالم خاکی اشاره داشته باشد.
همچنین از آنجایی که موسیقی به سبب معنوی بودنش و ارج و قربی که در میان عرفا در ادوار اسلامی دارد و با در نظر داشتن این نکته که در عصر صفوی طراحان و نقاشان فرش همان عارفان و یا سالکان آشنا به مفاهیم عرفانی بودهاند، میتوان انتظار داشت که در این عصر جنبههای عرفانی موسیقی مورد توجه قرار گرفته است. از اینرو انعکاس سازهای موسیقی و در پی آن نوازندگانی فرشتهسان بیش از توجه به بُعد خاکی اشاره به ابعاد معنوی موسیقی دارد که هنرمند در پی تلاشی عرفانی از این تصاویر جهت خلق تمثیلی عرفانی سود جسته است.
آیکونولوژی علم شناخت سازها از طریق تصاویر است.
از جهتی دیگر در هنرهای تصویری عصر صفوی ترسیم عناصر بصری از رویکردی واقعگرایانه در قالب مادی و معنوی برخوردار است و طراحان این برهه از اشکال و صور رایج عصر خویش سود بسیار جستهاند. لذا انعکاس سازهای دایره زنگی و تنبور در این فرشها بیانگر دو ساز رایج و مورد کاربرد در عصر صفوی است که در مراسم بزم به دست نوازندگان مرد و نه زن نواخته میشود.
همچنین از آنجایی که موسیقی به سبب معنوی بودنش و ارج و قربی که در میان عرفا در ادوار اسلامی دارد و با در نظر داشتن این نکته که در عصر صفوی طراحان و نقاشان فرش همان عارفان و یا سالکان آشنا به مفاهیم عرفانی بودهاند، میتوان انتظار داشت که در این عصر جنبههای عرفانی موسیقی مورد توجه قرار گرفته است. از اینرو انعکاس سازهای موسیقی و در پی آن نوازندگانی فرشتهسان بیش از توجه به بُعد خاکی اشاره به ابعاد معنوی موسیقی دارد که هنرمند در پی تلاشی عرفانی از این تصاویر جهت خلق تمثیلی عرفانی سود جسته است.
آیکونولوژی علم شناخت سازها از طریق تصاویر است.
از جهتی دیگر در هنرهای تصویری عصر صفوی ترسیم عناصر بصری از رویکردی واقعگرایانه در قالب مادی و معنوی برخوردار است و طراحان این برهه از اشکال و صور رایج عصر خویش سود بسیار جستهاند. لذا انعکاس سازهای دایره زنگی و تنبور در این فرشها بیانگر دو ساز رایج و مورد کاربرد در عصر صفوی است که در مراسم بزم به دست نوازندگان مرد و نه زن نواخته میشود. تمامی سازهای ایرانی در آموزشگاه موسیقی آوای چکاوک آموزش داده میشود.
