موسیقی شعر
شنیدن یک شعر زیبا میتواند احساسات مختلفی را در انسان به وجد بیاورد. همان شعر با همراهی موسیقیهای مختلف چهرة دیگری از خود به نمایش میگذارد. اساساً موسیقی شعر حاصل عوامل متعددی است که کنار یکدیگر قرار میگیرند و آهنگ خاصی را خلق میکنند. طول جملات و جای تمام شدن جمله در شعر، یکی از همین عوامل موسیقی ساز به شمار میرود. در این مقاله به طور مفصل راجع به این عامل مهم صحبت خواهیم کرد.
عوامل موثر در موسیقی شعر
سخن و آهنگ از دیرباز پیوند عمیقی با یکدیگر دارند. هر کلام و سخنی در کنار معنای خود، آهنگی هم به گوش مخاطب میرساند. اصولاً تصور کلام بدون آهنگ معنایی ندارد. زمانی که با تلفیق زیبای کلمات با عنوان شعر روبرو میشویم، همسایگی این کلمات موسیقی اعجاب آوری را ایجاد میکنند. موسیقی شعر به عوامل متعددی در حوزة لفظ و در حوزة معنا بستگی دارد. وزن، قافیه، آرایههای ادبی، ردیف و… از جمله این موارد هستند.
در میان این عوامل مواردی وجود دارند که نقش چشم گیرتری در خلق موسیقی ایفا میکنند. در طول تاریخ، وزن در شعر یکی از مهمترین عناصر موسیقی ساز شعر فارسی بوده است. ترتیب و ترکیب حرکت و سکون، وزن را خلق میکند.
عامل دیگر تاثیرگذار، طول جمله است. از لحاظ موسیقایی جملات با یکدیگر تفاوت دارند. در عین حال یک وجه اشتراک بین همه جملات وجود دارد. این اشتراک وجود مکث در پایان جمله است. در نقطه پایان هر جمله نوعی مکث به چشم میخورد. این مکث در موسیقی شعر تأثیر قابل تأملی دارد.
همانطور که میدانید در بیشتر اشعار فارسی وزنهای عروضی در پایان هر مصراع به اتمام میرسد. در نتیجه در پایان مصراع و پایان بیت یک مکث وجود دارد. ابیاتی وجود دارند که در آنها جمله در پیان مصراع و پایان بیت به انتها میرسد. مانند بیت زیر.
مرا یار در جنگ یزدان بود
سر و کار با بخت خندان بود
در بیت زیر حالتی را مشاهده میکنیم که بخشی از جمله مصراع اول در مصراع دوم قرار میگیرد.
بدانست رستم که لابه به کار
نیاید همی پیش اسفندیار
در دو مثال بالا آهنگهای مختلفی از ابیات شنیده میشود. طول جملات و نوع جمله بندی در کنار عوامل دیگر در این ابیات موسیقی متفاوتی را ایجاد کرده اند.
تأثیر موسیقی شعر
با کمی جستجو در میان اشعار شاعران معروف میتوان به این نکته دست یافت که آهنگ مناسب در شعر میتواند زیباییها و احساسات مضاعفی را ایجاد کند. به بیت زیر توجه کنید.
گفتم غم تو دارم گفتا غمت سر آید
گفتم که ماه من شو گفتا اگر برآید
طرز قرار گرفتن جملات و طول آنها به خوبی طبیعت گفتگو را نشان میدهد. این شیوة جمله بندی محاوره و مکالمه را طبیعیتر به نمایش میگذارد. در حقیقت با جمله بندی مناسب علاوه بر ایجاد آهنگ زیبا انتقال معنا و مفهوم هم به خوبی انجام میپذیرد.
آکادمی موسیقی آوای چکاوک
اگر شما یک نوازندة ماهر باشید و بخواهید همراه خواندن یک شعر موسیقی متناسبی بنوازید، حتماً باید توجه ویژه ای به این نکات داشته باشید. نواختن یک موسیقی روحنواز با توجه به شعر همراه آن راحتتر ممکن میشود. این هنر شما را به طور جذابی متمایز میکند. اساساً هنر نوازندگی و رقصاندن نتهای موسیقی برای خلق یک شاهکار زیبا بسیار قابل تحسین است. اگر به حوزة موسیقی علاقه مند هستید، فرصت یادگیری را غنیمت بشمارید.
علاقه و استعداد اولیه شما میتواند سکوی پرتاب شما به سمت قلههای دنیای اعجاز انگیز موسیقی باشد. با انتخاب یک آموزشگاه برجسته و معتبر و شاگردی نزد اساتید هنرمند موسیقی شما نیز خیلی زود میتوانید با سر انگشتانتان جادوی موسیقی را در دل سازها جاری کنید. پیشنهاد ما به شما حضور در آکادمی موسیقی آوای چکاوک است. در این آموزشگاه بهترین اساتید گرد هم آمده اند تا با کیفیت ترین آموزشها به دست علاقه مندان موسیقی برسد. موسیقی را در کنار حرفه ای ها یاد بگیرید!
