سابقه تأسیس و حضور موسیقی و تدریس آن به شکل نظری و در قواعد چارچوب علمی را میتوان به دوران قاجار و تأسیس مدرسه دارالفنون و سپس هنرستانهای موسیقی نسبت داد؛ اما، نخستین هنرستان ملی ایران در سال 1328 هجری شمسی توسط روح الله خالقی تأسیس شد.
هنرستانها و دانشکدهها، دانش نظری و عملی موسیقی را به صورت توامان دنبال میکنند.
پس از مدتی این هنرستان، فضای جدیتری یافت و با عنوان مدرسه عالی موسیقی ملی نامگذاری شد. همزمان با این هنرستان، در سال 1344 هجریشمسی، رشته موسیقی در پردیس هنرهای زیبا تأسیس شد. این هنرستان تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، به مدیریت غریبکار و اساتیدی همانند خوتسیف، تارخانیان، مارتیروسیان و سنجری به فعالیت خود ادامه داد؛ اما، هنرستان عالی موسیقی و مدرسه ملی موسیقی در سال 1358 هجری شمسی تعطیل شدند.
پس از مدتی این دو مرکز با یکدیگر ادغام و پس از سالها دو مدرسه با نامهای مدرسه آهنگها و سرودهای انقلابی پسران و مدرسه آهنگها و سرودهای انقلابی دختران دایر شد؛ اما، این مدرسه بقای چندانی نداشت و در سال 1364 به تدریج از شدت برنامههای آن کاسته شد. در این مدرسه بیشتر از سازهای ایرانی همانند سنتور، تار و سه تار و کمتر از سازهای اروپایی همانند ویولن، پیانو و ساکسیفون استفاده میشد. در سال 1371 مرکز دیگری با نام هنرستان حوزه هنری با مدیریت رضا مهدوی تأسیس شد.
با تأسیس مدرسه دارالفنون، فضای آموزش موسیقی دستخوش تغییر و تحول شد.
در این هنرستان تنها موسیقی و آواز ایرانی رواج داشت. در سال 1378 برنامه مصوب و چشماندازی توسط حسبن دهلوی ارائه میشود. بدین ترتیب دروسی از برنامهها حذف و دروس دیگری جایگزین گشت. با این برنامه برای نخستین مرتبه، آهنگسازی از اولین دبیرستان تدریس شد. این برنامه تاکنون ادامه داشته و تغییرات کمی در آن ایجاد شده است.
